نجوم در چند كلمه به قلم حضرت آيت الله سید جوادسید فاطمي  ره:

 هر انساني با حركت آفتاب آشناست و اگر كمي دقت كند محور حركت آنرا پيدا مي‌كند و آن خط شمال و جنوب است شب هنگام هم وقتيرو به جنوب ايستاده و ستاره‌هايي را كه در مسير آفتاب قرار گرفته‌اند رصد نمود خواهد ديد كه حركتشان به مانند حركت آفتاب است و به اين نتيجه خواهد رسيد كه صفحه زيباي آسمان همراه اول شب و نصف شب و آخر شب در تغيير است چه زيباست. وا ين حق هر انسان است. مردم ما از ديرباز با آسمان و ستارگان انس و آشنايي به خصوصي داشتند.

در ادبيات فارسي از ستارگان ومجموعه آنها زياد استفاده شده كه اگر جمع‌آوري گردند كتاب قطوري مي‌شود.

شاعر مجموعه ثريا (پروين) را به چشم بيدار تشبيه كرده و گفته است همه در خواب برفتند و شب از نيمه گذشته آنكه در خواب نشد چشم من و پروين است (پروين در قسمت شماره 4 نقشه پيدا است) شاعر ديگري درباره تسلي شاگرد مدرسه كه معلمي به نام سهيل او را سيلي زده بود گفته است:

دلتنگ از آني كه سهيلت زده سيل سيبي كه سهيلش نزند رنگ ندارد

(- ستاره سهيل نيز در قسمت شماره4 نقشه است،‌ و در لنگر شكل تخيلي كشتي قرار دارد. طلوع سهيل در فصل پاييز مي‌باش كه با سيبهاي پاييزي تناسب دارد)

بلي، هميشه هميشه و همه وقت حق انسان‌هاست كه از تماشاي سقف زيباي بالاي سر خود برخوردار باشند، حق همه است، «وَ سخرَ لَكُم ما في السماوات و ما في الارض» (سوره جاثيه/آيه12) « انّا ربنا السماء الدنيا بزينه الكواكب» (سوره صافات/آيه6)

« قل انظرواماذا في السماوات....»

جدول نقشه‌هاي آسمان به اختلافات فصول و ساعات

● خود را مركز نقشه فرض كنيد درحاليكه رو به جنوب محل خود  ايستاده‌ايد.

جدول فوق مربوط به شكل آسمان مورد نظر شما را تعيين خواهد كرد. مثلاً در ماه فروردين اول شب فلش شماره4 در نقشه را دست به سمت جنوب محل خود تطبيق دهيد دراين حال قسمت چهارم نقشه با نقشه آسمان بالاي سر شما منطبق خواهدشد.

آسمان زيبا است

آن‌سان كه روز اول، دست شياطين به آن نرسيده و فساد و نازيبايي در آن ايجاد ننموده است، در سوره مباركه حجر مجموعه 16 الي18 چنين آمده:

«وَلَقَد جَعَلنا في السماءِ بُرُوجاً وَ زَيّناها للناظرين، وَ حَفِظناها مِن كلِ شيطانٍ رجيم»

ما در آسمان برج‌هايي قرار داديم و آن را براي بينندگان آراستيم و آنرا از هر شيطان رانده شده حفظ كرديم.

چنانكه زيبايي‌هاي طبيعي زمين را دست طغيانگر شياطين به هم زده و فاسد كرده و نازيبا نموده است(تهران بزرگ را اگر خوب نگاه كنيد صورت يك قبرستان درآمده، قبرستان بزرگ بي‌روح و بي‌رونق نمايان است و مفسده‌هاي دگيري كه از اين طغيانگري‌ها عارض شده است در سوره مباركه روم آيه 41 چنين است:

« ظَهَرالفسادُ في البَّر والبَحرِ بما كَسَبت اَيدي الناسُ لِيُذيقَهُمْ بَعضَ الذي عَمِلُوا        لَعلهُم يَرجعُون»

فساد در برو بحر (صحرا و دريا) به خاطر كارهايي كه مردم انجام داده‌اند آشكار شده است تا خداوند جزاي بخشي از كار وكردارشان را به آنان بچشاند، باشد كه بازگردند (و خانه كعبه را الگو قرار دهند همچنانكه رسولخدا وائمه اطهار در بناي مسجد و منزل خانه كعبه را الگو قرار داده‌اند)

مضافاً به اينكه طغيانگري بعضي از امتهاي گذشته را در آياتي به تصوير كشيد و در معرض نمايش آيندگان قرارداده است، از جمله مجموع آيات 6  الي 14 سوره          مباركه فجر:

« اَلَم تَرَ كَيفَ فَعَل ربُكَّ بِعاد، اِرَم ذاتِ العِماد، اَلتي لَمُ يُخَلق مِثلُها في البِلاد. وَ ثَمودَ الذينَ جابُوالصّخَر بِالوادِ، وَ فرعونَ ذي الأوتاد، الذين طَغَوا في البلاد، فَاكثَروا فيها الفساد، فَصَبَّ عَلَيهم رَبُكَ سَوطَ عذاب، اِنَّ رَبَكَ لَبالمرصاد.»

آيا نينديشيده‌اي كه پروردگارت در حق قوم سرزمين عاد چگونه عمل كرد، با آن شهر ارم ستوندار، همان كه مانندش در هيچ جا ساخته نشده بود، و نيز قوم ثمود كه خانه از سنگ مي‌تراشيدند در وادي الفري، و فرعون كه قدرتمند و شكنجه‌گر بود، كساني كه در شهرها سر به طغيان برداشته بودند و در آنجا پروردگارت تازيانه عذاب را برسر آنان كشيد، بيگمان پروردگارت در كمين‌گاه است.

ديدن جلوه‌هاي صبحگاهي و زيبايي‌هاي شفق نه تنها حق هر مسلمان بلكه گاهي تكليف او است[1] جهت تعيين وقت فريضه نماز.

صبح را بشناسيم

پيش از طلوع آفتاب در طرف شرق سپيده مي‌زند و نمايش نصف دايره را دارد كه قاعده‌ي آن متصل به افق باشد. قرآن كريم در مجموعه آياتي كه درباره فريضه روزه ماه مبارك رمضان آمده از اين وضعيت به رشته و ريسمان سفيد و ريسمان سياه تعبير كرده است:

« وَ كُلوا وَ اشرَبُوا حتّي يَتَبَيََنَ لَكُم الخَيطُ الاَبيَضِ مِنَ الخَيطِ الاَسوَدِ مِنَ الفَجر،...» (سوره بقره/آيه 187) و بخوريد و بياشاميد تا يكسر نمودار شود و جدا گردد براي شما رشته‌اي سفيد و رشته‌اي سياه از فجر، يعني سفيدي روز و سياهي شب كه در لحظات اول مانند دو رشته وريسمان كنار هم قرار گرفته‌اند، كسي از امام صادق(ع) پرسيد، مقصود از الخيط الاسود چيست؟ امام (ع) فرمود: سفيدي روز و تاريكي شب.

دميدن صبح اعلام وقت حرمت اكل و شرب در ماه مبارك رمضان و وقت فريضه صبح است در همه اوقات در خبر صحيح آمده: ليث مرادي گفت از حضرت صادق(ع) سؤال كردم كي حرام مي‌شود طعام بر صائم و حلال مي‌شود نماز صبح. فرمود وقتي كه افق نمايان شود و در سفيدي مانند جامه‌هاي سفيد مصري گردد كه در اين وقت حرام مي‌شود طعام بر صائم و حلال مي‌شود نماز صبح الحديث، نيز از سماعه بن مهران كه گفت از آن حضرت پرسيده از دو كس كه ايستاده باشند و نظر به صبحگاه كنند يكي گويد صبحاست و ديگري گويد كه من چيزي را نمي‌بينم فرمود بخورد آن كه يقين به صبح نكرده در حالي كه خوردن حرام شده بر كسي كه گمان مي‌كند صبح را ديده است خداوند تبارك و تعالي مي‌فرمايد: « وكلوا واشربوا حتي يتبين لكم الخيط الابيض من الخيط الاسود من الفجر»

حد شب را نيز آيه كريمه معين كرده: « حتي يتبين لكم الخيط الابيض من الخيط الاسود من الفجر » بيان و آشكار كرده و با همين جمله حد شب نيز مشخص شده است و آن مقلوب جمله فوق است : « حتي يتبين لكم الخيط الابيض من الخيط الاسود من الفجر » كه بيان امام صادق(ع) بود كه فرمود: مراد از خيط اسود تاريكي شب است و اين از فصاحت و بلاغت قرآن كريم است، كسي كه با زبان قرآن كمي آشنا باشد رعايت ايجاز و اختصار را در آيات متعدد قرآن مي‌بيند از جلمه، در سوره مباركه نحل آيه 81 در شمار نعمت‌ها فرمايد: « وسرابيل تقيكم الحر و سرابيل تقيكم باسكم» يعني پيراهن‌هايي كه شما را از گرما حفظ مي‌كند و چون معلوم است كه پيراهن از سرما هم حفظ مي‌كند لذا جمله (تقيكم البرد) را حذف كرده است و كليه عرب كه به فصاحت معروف است در كلماتشان اين قبيل حذف و ايجاز را بسيار رعايت مي‌كنند، بنابراين شب موقعي است كه رشته سياه « الخيط الاسود» از شرق نمايان شود كه جمله يتبين لكم الخيط الاسود من الخيط الابيض» كنايه از آن است و اين معني همزمان با ذهاب حمره مشرقيه است كه اينجانب در بحث حمره مشرقيه به طور تفضيل نوشته‌ام و در اينجا به سه روايت از ده روايتي كه مرحوم صاحب جواهر ضمن استدلال نقل كرده بسنده مي‌كنم.

1- فقه رضوي: اول وقت نماز مغرب سقوط خورشيد است تا آنجا كه فرمود: دليل بر سقوط و غروب آفتاب رفتن سرخي از طرف مشرق و در موقع ابري بودن آسمان، تاريكي طرف مشرق تا بالاي سر ست.

2- از مصاحب حضرت رضا(ع) در سفر به خراسان نقل شده كه آن حضرت نماز مغرب را موقعي ادا مي‌فرمود كه تاريكي از طرف مشرق رو مي‌آورد.

3- فقه رضوي: اول وقت نماز مغرب سقوط قرص است و علامت آن به اين است كه افق مشرق سياه شود، و اين جملات تفسير آيه كريمه است در بيان حد روز و شب در ارتباط با امساك وافطار صائم كه از اهل بيت عصمت و طهارت نقل شده است.

در خاتمه تذكر اين معني هم لازم است دوام حمره مشرقيه مثل اكثر پديده‌هاي افق به حسب فصول سال فرق مي‌كند، هرگاه طلوع آفتاب در مجاورت دو نقطه اعتدال واقع شود يعني ماههاي بهاري- پاييزي- تا نيم ساعت بعد از غروب آفتاب هم حمره باقي مي‌ماند وموقعي كاملاً محو مي‌شود كه دامنه شب يعني الخيط الاسود از افق نمايان گردد.

مشروع آيا مسئله آسمانخراشها موجب تضييع اين حقوق يا بعضي از آنها نمي‌شود؟

آيات كريمه و روايات مربوط به بحث، در اين موارد چه اندازه كاربرد دارد و قواعدي مثل لاضرر و لاضرر في الاسلام يا حرمت غصب اموال و حقوق و برخورد آنها با: «النّاسِ مُسلَّطُنَ عَلي اَمْوالِهِم» چه مي‌شود؟

بايد منتظر نظرات فقها عظام وقت بود، و در هر صورت به نفع ما خواهد بود اگر در مسجد و مسكن، خانه خدا(كعبه) را در وهله اول و عمل رسولخدا(ص) و آل(ع) را ثانياً الگو قرار دهيم كه: « وَ اِنَّ لَكُمْ في رَسُولُ الله اُسوَه...»

بگذاريد كشورهايي مثل ژاپن كه زمين كم دارند و مجبورند از هفتاد مترمربع هفتاد طبقه بسازند، در آسمانخراش‌ها بخرامند يا به قول آن نويسنده مثل موريانه در لابه‌لاي آهن و سيمان و گچ و آجر بلولند، از الطاف بي‌شمار پروردگار متعال براي ما ايراني‌ها يكي هم وسعت زمين است « اَلَمْ تَكُنْ اَرضُ اللهِ واسُعه» (سوره روم/آيه10) كه آمادگي دارد براي پياده كردن طرح شهرك محمدي وعلوي در خانه سازي و شهرسازي، امروز وسايل اوليه زندگي: آب و برق و گاز سراسري و يا امكان سراسري بودن را دارد، در خدمت و كمك رساني هم با انشعابات ادارات و نهادها مشكلي نخواهيم داشت، عامل مهم ترافيك انسانها مي‌باشد و چون در سطح وسيعي منتشر شدند ترافيك هم چه خياباني و چه اداري نخواهيم داشت و به ياري خداي بزرگ اولين كشوري خواهيم بود كه اين چنين مشكلات روز در سطح جهاني را حل نموده و نمونه‌اي صالح براي اصلاح آنها خواهيم بود انشاء‌الله تعالي.

1- تشخيص اول وقت نماز صبح و همچنين ابتدا و انتهاي روزه داري به خود مكلف محول شده است: «حتي يتبين لكم الخيط الابيض من الخيط الاسود من الفجر»(سوره بقره/آيه178) در اين رابطه نشريه‌اي كه اخيراً منتشرشده درج مي‌شود.

Powered By
  BLOGFA.COM